شروع هر نوع تعیین موقعیت در نقشه‌برداری ژئودتیک، تعریف سیستم مختصات می‌باشد. عدم تعریف درست سیستم مختصات منجر به ورود خطاهای سیستماتیک در معادلات مشاهدات گردیده و مانع از تخمین درست مجهولات می‌گردد. در خدمات میکروژئودزی معمولا سه سیستم مختصات مورد استفاده قرار می‌گیرد:

1- سیستم مختصات محلی مسطحاتی

2- سیستم مختصات محلی سه بعدی

3- سیستم تصویر جهانی

در این نوشته به بند اول پرداخته شده است. با توجه به دقت بالا در خدمات میکروژئودزی، فرض همیشگی عملیات نقشه‌برداری که همان صرفنظر کردن کرویت زمین است را نمی‌توان نادیده گرفت. لذا کلیه مشاهدات منطبق با هندسه بیضوی و در حالت محلی‌تر، هندسه کروی می‌باشند و می‌بایست تصحیحات مربوط به طول، زاویه افقی و زاویه قائم جهت انتقال مشاهدات به صفحه تصویر مسطح را انجام داد.

در این خصوص از هندسه مربوط به سیستم تصویر Stereographic استفاده می‌گردد. در این سیستم که جزء سیستمهای کانفورمال (Conformal) می‌باشد شکل شبکه حفظ می‌گردد و نیازی به اعمال تصحیح زوایا از سطح کره به سیستم تصویر نمی‌باشد. در هندسه پیچیده‌تر که مربوط به سطح بیضوی می‌باشد می‌توان از سیستم تصویر  Double Stereographicاستفاده نمود که آن نیز جزء سیستمهای کانفورمال می‌باشد.

در خصوص تصحیح مربوط به طول افق (حاصل از طولهای مایل و زوایای قائم) به طول وتر و تصحیح طول وتر به طول روی سیستم تصویر، می‌توان از فرمول‌های موجود در مراجع استفاده نمود لیکن به منظور مشاهده اثر این تصحیح در ابعاد پروژه های کوچک، می‌توان عنوان نمود که اختلاف بین طول افق از مبداٌ سیستم در ارتفاع متوسط و طول روی سیستم تصویر از رابطه زیر قابل محاسبه است:

که در آن l طول روی سیستم تصویر، d طول افق، S طول قوس روی کره، R شعاع کره زمین و h ارتفاع متوسط منطقه می‌باشد. همانگونه که ملاحظه می‌گردد به ازای طول 9 کیلومتر از مبداٌ سیستم مختصات در ارتفاع 1200 متر میزان این اختلاف کمتر از 5/2 میلیمتر خطای متداول در میکروژئودزی می‌باشد لذا برای پروژه ای با ابعاد تقریبی 18 کیلومتر در 18 کیلومتر و با احتساب مبداٌ سیستم در مرکز این منطقه می‌توان بدون اعمال تصحیح طول افق به طول روی سیستم تصویر، مشاهدات را مستقیماً استفاده نمود.

البته سیستم فوق دقیقاً تعریف سیستم تصویر استریوگرافیک نمی‌باشد لیکن خواص آن را دارا می‌باشد لذا از آن به عنوان سیستم مختصات محلی مسطحاتی نام برده می‌شود.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *